Een passende woonplek, zo thuis mogelijk
Voor sommige jeugdigen is thuis wonen niet mogelijk en bieden pleegzorg, een gezinshuis of reguliere residentiële jeugdhulp niet de passende omgeving. Voor hen zijn er Kleinschalige Woonvoorzieningen (KWV). Een KWV is een kleinschalige, gezinsgerichte woonvorm voor in beginsel vier tot zes jeugdigen van 12 tot 18 jaar. Zij wonen hier in een zo gewoon en huiselijk mogelijke omgeving en krijgen 24 uur per dag begeleiding en toezicht van een vast team van specialistische opvoeders.
Het uitgangspunt is dat jeugdigen zoveel mogelijk hun gewone leven kunnen blijven leiden. Dicht bij hun eigen netwerk, school, sport, familie en vrienden. Stabiliteit en continuïteit staan daarbij centraal: een KWV moet een plek zijn waar een jeugdige kan blijven wonen, ook als het tijdelijk moeilijker gaat. In regio IJsselland werken gemeenten, aanbieders en RSJ IJsselland samen aan een regionaal dekkend en toekomstbestendig netwerk van Kleinschalige Woonvoorzieningen.
Wat is een Kleinschalige Woonvoorziening?
Een Kleinschalige Woonvoorziening is een open en gezinsgerichte woonvorm voor jeugdigen met complexe en meervoudige problematiek. Het gaat om jeugdigen voor wie thuis wonen, pleegzorg, een gezinshuis of reguliere open residentiële zorg niet passend is.
Binnen een KWV wonen in beginsel vier tot zes jeugdigen. Zij worden begeleid door een klein en zoveel mogelijk vast team van specialistische opvoeders.
Belangrijke uitgangspunten zijn:
- huiselijkheid en een zo gewoon mogelijk dagelijks leven;
- nabijheid van ouders, familie en het eigen netwerk;
- waar mogelijk behoud van school, sport en vrijetijdsbesteding;
- gedeeld opvoederschap met ouders;
- systemisch werken;
- vaste specialistische begeleiding;
- zorgvuldig matchen van jeugdigen en woonplekken;
- onvoorwaardelijk wonen en het voorkomen van ongewenste doorplaatsingen.
Wat bedoelen we met onvoorwaardelijk wonen?
Een jeugdige moet niet opnieuw hoeven verhuizen zodra de situatie ingewikkelder wordt. Wanneer het wonen onder druk komt te staan, wordt eerst gekeken wat nodig is om de woonplek te behouden.
De aanbieder zet daarvoor de eigen expertise en ondersteuningsmogelijkheden in en betrekt de verantwoordelijke gemeente. Als dat niet voldoende is, wordt gezamenlijk binnen het regionale KWV-partnership (gemeenten, RSJ en geselecteerde KWV-aanbieders) gezocht naar een oplossing.
Doorplaatsing is daarmee een uiterste maatregel.
Voor welke jeugdigen is KWV bedoeld?
KWV is primair bedoeld voor jeugdigen van 12 tot 18 jaar met complexe en meervoudige problematiek. Het gaat om jeugdigen voor wie andere vormen van wonen of verblijf niet passend zijn gebleken of vooraf aantoonbaar niet passend worden geacht.
Bij het vinden van een plek wordt niet alleen gekeken naar een diagnose of doelgroep. Centraal staat de vraag: welke woonplek past bij deze jeugdige én bij de andere jeugdigen die daar wonen? Daarbij wordt eerst gekeken naar een woonplek dichtbij het bestaande netwerk, school en leven van het kind/gezin.
Wat gaat er veranderen?
De regio IJsselland wil Kleinschalige Woonvoorzieningen duurzaam organiseren en verder ontwikkelen. De afgelopen jaren hebben gemeenten en aanbieders al gezamenlijk gewerkt aan de ontwikkeling van KWV. Met de nieuwe inkoop wordt een volgende stap gezet. De regio wil komen tot voldoende passende woonplekken, verspreid over IJsselland, met eenduidige kwaliteitseisen en structurele samenwerking tussen gemeenten en aanbieders.
Daarbij staan vier doelen centraal:
1. Voldoende en goed gespreid aanbod
De regio wil voldoende KWV-plekken realiseren en deze passend over de regio spreiden. Daarbij wordt rekening gehouden met de behoefte in gemeenten en met het uitgangspunt dat jeugdigen zo dicht mogelijk bij hun vertrouwde leefomgeving kunnen blijven.
2. Goede kwaliteit
KWV-locaties moeten voldoen aan gezamenlijke regionale kwaliteitseisen. Daarmee ontstaat meer eenduidigheid over wat jeugdigen, ouders, gemeenten en verwijzers van een KWV mogen verwachten.
3. Zorgvuldige matching
Niet iedere beschikbare plek is automatisch een passende plek. Daarom wordt gezamenlijk gewerkt aan een zorgvuldig matchingsproces. Als een passende plek niet lokaal kan worden gevonden, kan worden opgeschaald naar het regionale KWV-partnership.
4. Minder doorplaatsingen
Onvoorwaardelijk wonen is een belangrijk uitgangspunt. Gemeenten en aanbieders willen gezamenlijk voorkomen dat jeugdigen opnieuw moeten verhuizen wanneer hun ondersteuningsvraag complexer wordt.
Hoe werkt matching?
Een goede match tussen een jeugdige en een KWV is essentieel. Niet alleen de ondersteuningsvraag van de jeugdige speelt een rol, maar ook de samenstelling en stabiliteit van de groep, veiligheid, benodigde expertise en de nabijheid van het eigen netwerk.
Daarom wordt matching stapsgewijs georganiseerd.
Eerst lokaal
De gemeente stelt vast dat KWV voor de betreffende jeugdige de passende woonvorm is. Vervolgens wordt eerst gekeken naar passend KWV-aanbod in of nabij de eigen gemeente.
Daarna regionaal
Kan lokaal geen passende match worden gemaakt? Dan kan worden opgeschaald naar het KWV-partnership. Daar wordt regionaal gekeken welke woonplek het beste aansluit.
Het doel is niet om zo snel mogelijk een vrije plek te vullen, maar om een duurzame en passende woonplek te vinden.
Hoe leren we van elkaar?
KWV is een regionale ontwikkeling. Dat betekent dat we niet alleen afspraken maken over voorzieningen en capaciteit, maar ook gezamenlijk willen leren van de uitvoering.
Binnen het KWV-partnership bespreken gemeenten, aanbieders en RSJ IJsselland periodiek onder andere:
- waar behoefte is aan extra capaciteit;
- waar knelpunten bij plaatsingen ontstaan;
- hoe matching in de praktijk verloopt;
- wat nodig is om doorplaatsingen te voorkomen;
- hoe kwaliteit en continuïteit zich ontwikkelen;
- welke lessen uit de praktijk aanleiding geven om werk- en procesafspraken te verbeteren.
Zo ontstaat een cyclisch proces van doen, leren en verbeteren.
Productinformatie en inkoop
Met de inkoop van KWV wil regio IJsselland een regionaal dekkend, kwalitatief sterk en duurzaam netwerk van Kleinschalige Woonvoorzieningen realiseren.
De opdracht bestaat uit twee samenhangende onderdelen:
- het leveren en exploiteren van KWV-voorzieningen die aan de regionale inhoudelijke en kwalitatieve eisen voldoen;
- deelname aan het regionale KWV-partnership.
De regio kiest voor een langdurige samenwerking. Daarmee willen gemeenten en aanbieders gezamenlijk werken aan continuïteit, kwaliteit, voldoende capaciteit en verdere ontwikkeling van het KWV-landschap.
Veelgestelde vragen
Een KWV bestaat in beginsel uit vier tot zes jeugdigen.
KWV is primair bedoeld voor jeugdigen van 12 tot 18 jaar. Afwijking daarvan is alleen aan de orde wanneer KWV aantoonbaar de best passende woonvorm is.
Het uitgangspunt is dat KWV-locaties binnen regio IJsselland liggen en aansluiten bij de regionale spreidingsopgave. Onder voorwaarden kunnen locaties tot maximaal 15 kilometer buiten de regiogrens onderdeel zijn van het aanbod.
Onvoorwaardelijk wonen betekent dat alles erop gericht is de woonplek van een jeugdige te behouden, ook wanneer gedrag of ondersteuningsbehoeften complexer worden. Een doorplaatsing is een uiterste maatregel.
Het partnership bestaat uit de gecontracteerde KWV-aanbieders (nog onbekend welke), RSJ IJsselland en een vaste afvaardiging van gemeenten. Afhankelijk van het onderwerp kunnen ook andere betrokken partijen aansluiten.
Nieuwe capaciteit wordt ontwikkeld vanuit de regionale behoefte en het regionale spreidingsplan. Daarbij is er regionale sturing op het totale KWV-landschap en lokale regie op de ontwikkeling binnen een gemeente.