Onderzoeken wat er speelt
Verklarend analyseren is een manier van werken waarbij professionals samen met jeugdigen, ouders en hun netwerk onderzoeken wat er achter een hulpvraag of probleem schuilgaat. Het doel is om de situatie beter te begrijpen zodat passende hulp en ondersteuning kunnen worden geboden en beslissingen zorgvuldig en goed onderbouwd zijn. Daarbij wordt gekeken naar zowel de factoren die problemen veroorzaken of in stand houden als naar de krachten en mogelijkheden die bijdragen aan herstel en ontwikkeling. Door samen een gedeeld beeld van de situatie te ontwikkelen ontstaat een stevige basis voor passende hulp en gezamenlijke besluitvorming.
Verklarend analyseren is geen methode maar proces
Verklarend analyseren is geen vaste methode, maar een professionele werkwijze die vraagt om vakmanschap. Daarbij staan een goede werkrelatie en samenwerking met jeugdigen, ouders en hun netwerk centraal. Professionals brengen hun kennis, ervaring en wetenschappelijke inzichten samen met de ervaringen en perspectieven van betrokkenen en werken, waar nodig, interdisciplinair samen met andere professionals. Zo ontstaat een gezamenlijk en goed onderbouwd beeld van de situatie dat richting geeft aan passende hulp en ondersteuning.
Kwaliteitseisen verklarende analyse
Bij verklarend analyseren staat dus niet de methodiek of het model centraal, maar de kwaliteit en het proces van de analyse. Een verklarende analyse moet echter voldoen aan een aantal kwaliteitseisen, ongeacht het model, zie bijlage. Daardoor kunnen gemeenten en zorgaanbieders kiezen voor verschillende modellen van verklarend analyseren, passend bij hun praktijk. Binnen een jeugdhulpregio kunnen hierdoor verschillen ontstaan. Dit vraagt van professionals de flexibiliteit om met verschillende werkwijzen te werken, terwijl de kwaliteitseisen van verklarend analyseren leidend blijven.
Verklarende analyse in regio IJsselland
Vanuit de Regiovisie en Uitvoeringsagenda IJsselland heeft het RSJ een stimulerende en verbindende rol in de implementatie. Om toe te werken naar meer eenduidigheid in (boven)regionale samenwerking, werken de twee Overijsselse Jeugdhulpregio’s Twente en IJsselland samen en hebben gezamenlijk gekozen voor het model Molendrift als uitgangspunt voor verklarend analyseren. Dankzij de inzet van subsidiemiddelen (ENJO) hebben de twee regio’s meerdere trainingsrondes kunnen aanbieden om professionals te ondersteunen bij de implementatie van verklarend analyseren. Een groot deel van de regio IJsselland werkt dan ook met het model van Molendrift. Tegelijkertijd zijn er enkele gemeenten en zorgaanbieders die kiezen voor een eigen invulling of maken gebruik van een ander bestaand model, bijvoorbeeld van Accare. Deze ruimte voor verschillende werkwijzen past bij het uitgangspunt dat niet het model, maar de kwaliteit van de verklarende analyse centraal staat.